Virus Nipah là gì? Bài viết cung cấp triệu chứng nhiễm virus Nipah và cách phòng ngừa virus Nipah hiệu quả.

1. Virus Nipah là gì?

Virus Nipah (Nipah virus – NiV) là một loại virus lây từ động vật sang người, thuộc họ Paramyxoviridae, được phát hiện lần đầu vào năm 1998–1999 tại Malaysia trong một đợt bùng phát viêm não liên quan đến tiếp xúc với lợn nhiễm virus.

Virus Nipah có thể gây bệnh nặng ở người, bao gồm viêm não và các vấn đề hô hấp nghiêm trọng, với tỷ lệ tử vong dao động từ 40–75% tùy từng đợt dịch và khả năng ứng phó.

2. Con đường lây truyền của virus Nipah

Virus Nipah có thể lây truyền qua nhiều hình thức khác nhau, chủ yếu là từ động vật sang người và từ người sang người. Việc hiểu rõ các con đường lây truyền giúp chủ động hơn trong phòng ngừa và kiểm soát nguy cơ lây nhiễm:

  • Lây nhiễm từ động vật sang người: Virus Nipah có thể lây từ động vật sang người khi con người tiếp xúc trực tiếp với dơi hoặc động vật nghi nhiễm bệnh. Ngoài ra, việc ăn trái cây hoặc thực phẩm bị nhiễm nước bọt hoặc nước tiểu của dơi cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm. Trong một số đợt bùng phát, lợn được xem là vật chủ trung gian quan trọng, đặc biệt trong môi trường chăn nuôi tập trung nếu không được kiểm soát tốt.

  • Lây nhiễm từ động người sang người: Bên cạnh đó, virus Nipah cũng có thể lây từ người sang người khi có tiếp xúc gần với người bệnh. Hình thức lây truyền thường xảy ra thông qua dịch tiết đường hô hấp hoặc các dịch cơ thể như máu, nước tiểu. Nguy cơ lây lan sẽ cao hơn trong môi trường sinh hoạt chung hoặc tại cơ sở y tế nếu không áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng hộ.

3. Triệu chứng nhiễm virus Nipah 

Virus Nipah thường khởi phát với những triệu chứng âm thầm, nhưng có thể tiến triển nhanh và để lại hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện kịp thời:

  • Giai đoạn khởi phát: Khi mới nhiễm virus Nipah, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng không đặc hiệu và rất dễ nhầm lẫn với những bệnh nhiễm trùng thông thường. Các biểu hiện phổ biến gồm sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, kèm theo buồn nôn, nôn hoặc đau họng.

  • Giai đoạn nặng: Sau vài ngày, bệnh có thể tiến triển nhanh và ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thần kinh trung ương. Người bệnh có nguy cơ gặp phải viêm não, co giật, rối loạn ý thức và trong những trường hợp nặng có thể dẫn đến hôn mê.

  • Di chứng sau điều trị: Ngay cả khi đã vượt qua giai đoạn nguy hiểm, một số bệnh nhân nhiễm virus Nipah vẫn có thể phải đối mặt với các di chứng thần kinh kéo dài. Những di chứng thường gặp bao gồm thay đổi hành vi, suy giảm trí nhớ và rối loạn nhận thức, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống lâu dài.

4. Thời gian ủ bệnh của virus Nipah

Thời gian ủ bệnh của virus Nipah thường kéo dài từ 4 đến 14 ngày kể từ khi phơi nhiễm. Trong khoảng thời gian này, người nhiễm có thể chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng nhưng vẫn cần được theo dõi dịch tễ.

Tuy nhiên trong một số trường hợp hiếm gặp có thể kéo dài tới 45 ngày. Điều này gây khó khăn trong việc xác định nguồn lây nhiễm và công tác kiểm soát dịch bệnh.

5. Chẩn đoán mắc virus Nipah hiện nay

Vì các biểu hiện ban đầu không đặc hiệu, việc chẩn đoán virus Nipah cần kết hợp nhiều yếu tố. Bác sĩ sẽ dựa trên triệu chứng lâm sàng, yếu tố dịch tễ như tiền sử tiếp xúc với nguồn lây, đồng thời thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu. Các xét nghiệm sinh học phân tử và huyết thanh học chỉ được triển khai tại những cơ sở y tế có năng lực chuyên môn phù hợp nhằm đảm bảo độ chính xác và an toàn sinh học.

6. Cách phòng ngừa virus Nipah hiệu quả

  • Phòng bệnh là ưu tiên hàng đầu: Hiện nay, virus Nipah chưa có vắc xin phòng ngừa và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Vì vậy, các biện pháp phòng bệnh đóng vai trò then chốt trong việc hạn chế nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.

  • Hạn chế tiếp xúc với nguồn lây: Tránh tiếp xúc trực tiếp với dơi, lợn và các động vật nghi nhiễm virus Nipah. Không ăn trái cây rơi xuống đất, trái cây có dấu hiệu bị động vật gặm nhấm hoặc dùng sản phẩm nhiễm nước bọt, nước tiểu của động vật.

  • Duy trì vệ sinh cá nhân thường xuyên: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt sau khi tiếp xúc với động vật, môi trường công cộng hoặc trước khi ăn uống, giúp giảm nguy cơ lây nhiễm gián tiếp.

  • Sử dụng biện pháp bảo hộ khi chăm sóc người bệnh: Đeo khẩu trang, găng tay khi chăm sóc hoặc tiếp xúc gần với người nghi nhiễm virus Nipah. Tránh tiếp xúc trực tiếp với các dịch tiết như dịch hô hấp, máu, nước tiểu nhằm hạn chế nguy cơ lây truyền.

  • Theo dõi y tế và xử lý kịp thời: Cách ly và theo dõi y tế chặt chẽ đối với người có nguy cơ phơi nhiễm virus Nipah. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sốt cao, đau đầu, khó thở hoặc rối loạn ý thức, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được hướng dẫn và xử trí kịp thời.

7. Virus Nipah là gì và vai trò của doanh nghiệp trong phòng ngừa

Hiểu rõ Virus Nipah là gì không chỉ quan trọng với cá nhân mà còn đặc biệt cần thiết đối với doanh nghiệp. Việc chủ động tổ chức các chương trình chăm sóc sức khỏe giúp phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, giảm thiểu tác động tiêu cực đến nguồn nhân lực và hoạt động sản xuất – kinh doanh.

Insmart đồng hành cùng doanh nghiệp thông qua Dịch vụ Quản lý, tổ chức các chương trình khám sức khỏe doanh nghiệp. Giải pháp này giúp phát hiện sớm rủi ro sức khỏe, nâng cao phúc lợi và xây dựng môi trường làm việc an toàn, bền vững cho người lao động.

8. Kết luận

Virus Nipah là gì không còn là câu hỏi mang tính học thuật mà là kiến thức cần thiết để mỗi cá nhân và doanh nghiệp chủ động phòng ngừa. Trang bị thông tin đúng, hành động kịp thời và xây dựng chiến lược chăm sóc sức khỏe bài bản chính là nền tảng giúp bảo vệ nguồn nhân lực trong bối cảnh các nguy cơ y tế ngày càng gia tăng.

Bổ sung thêm thông tin hữu ích về chăm sóc sức khỏe qua Bản Tin Sức Khỏe của Insmart – xuất bản ngày 1 hằng tháng trên tất cả các kênh truyền thông của Insmart.

Nguồn ảnh: Hình minh họa được tạo bởi AI (OpenAI – ChatGPT/DALL·E), phục vụ mục đích truyền thông của Insmart.

Thông tin được tổng hợp từ:  tamanhhospital.vn; muctim.tuoitre.vn; vnexpress.net; cih.com.vn

#InsmartCare #Insmart #Health_Tips #Burnout #Cân_bằng_cuộc_sống_công_việc #Chăm_sóc_sức_khỏe_tinh_thần

Quý Công ty, Doanh nghiệp đang có kế hoạch tổ chức chương trình khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên vui lòng liên hệ với chúng tôi qua email: mkt@insmart.com.vn để được tư vấn tổ chức chương trình một cách chi tiết.

Fanpage: https://www.facebook.com/insmartvn/

LinkedIn: www.linkedin.com/company/insmart-vietnam

Website: www.insmart.com.vn